کلوتِ لوت

آرم استرانگ وقتي پا به كره ماه گذاشت نمي دانم چه احساسي داشت! زمانيكه بر كلوت لوت پا ميگذاري و دور دست افق را مي نگري و عمق سكوت را با تمام وجود حس ميكني، بيان آن لحظه در توان قلم نگنجد. "گذري بر جاي پاي محمل سواران كوير"(مجله دوستداران شکار و طبیعت شماره 66) بيان احساس نگاهي است كه از اين منظر توصيف گرديده..0

سال 1380 بهار خوبی بود. یزد که همیشه در حسرت آب است آن سال گرما و خشکسالیهای پی در پی برای مردمان پر تلاش یزد کم آبی و عطش پدیده نا آشنایی نیست. نمی دانم یزد را دیده اید؟ و اگر دیده باشید آیا به چاههای پی در پی و عمیق و طولانی آن توجه کرده اید؟ گاهی طول این چاههای ردیف کنده شده از 60 کیلومتر هم تجاوز می کند. از مادر چاه تا مظهر قنات که آب را مشاهده می کنیم نتیجه دستان هنرمند و تفکر خلاقانه میراب ها مقنی های بی نظیر یزدی است. اینجا مفهوم سازگاری با شرایط سخت محیط معنا میگردد. وقتی آسیاب آبی دو سنگ یزد را در کیلومتر 40 جاده یزد به میبد در روستای محمد آباد میبینی آن چنان حیرت زده و متعجب خواهی شد که شاید در طول زندگی ات تکرار نخواهد شد. در این جاست که سختی کار را درک کرده و به این همه پشت کار و نبوغ از عمق جان آفرین خواهی گفت. در این وسعت برهوت بی برکت است که ارزش آب مشخص می گردد. اگرچه هجمه تکنولوژی و اختراع پمپ های آب موجب شد تا به با ارزش ترین صنعت و اختراع پیشینیان خود بی حرمتی کنیم و به آسانی آنرا از دست بدهیم تا آنجا که کار به جایی رسید که بی محابا منابع ارزشمند آبمان را بی ملاحظه برداشت کنیم تا مجبور شویم برای ادامه زندگی دست تمنا به سوی آبهای زردکوه بختیاری دراز کرده و تن به شنیدن متلک ها و سخنان ریز و درشت مردم آن سامان دهیم.

هرچند که هزینه سنگینی را برای انتقال آب یزدیها متحمل شده اند و پرداخت اینگونه تاوان ها تنها ناشی از ندانم کاریها و سهل انگاریهای خودمان است که ندانسته و نفهمیده به یادگارهای نیک بجا مانده از اجدادمان پشت پا زدیم و خود را اسیر زرق و برق کالاهای هزینه بر اروپائیان نمودیم و قنات را که تنها هزینه اش فقط احداث آن بود و دیگر هیچ را بدست تاریخ بسپاریم و همچون پاک باختگان پای میز قمار آنچه را که بعنوان ما ترک از گذشتگان برایمان باقی مانده بود را باخته و گیج و منگ دست بدامان نو آوریهای دنیای فرنگ میخ وابستگی را محکمتر میکنیم (کرده ایم)

مقدمه را آوردم که تذکاری برای ما باشد که چه بی محابا از میراث گرانبهای اندیشمندان، هنرمندان و نام آوران گذشته امان در اثر بی توجهی و ندانم کاری نتوانستیم پاسداری و حراست کنیم و این چیزی نیست به جز نا سپاسی و گریز از شکرگذاری.

سال 79 برای اولین بار یک مستند ساز حرفه ای بنام گری اتریکر از شبکه CNN به ایران آمد. آقای دکتر اسماعیل کهرم دوست بسیار خوب و همکار ارجمندم خبر داد که به اتفاق این مستند ساز مشهور به یزد خواهد آمد. سالهایی که خشکسالی پی در پی همچون همین سالها حیات وحش را در مخاطره انداخته بود. استریکر در مدت اقامتش در یزد سه مستند تهیه کرد:

1-      جمعیت آهوان و خساراتی که آهوها به مزارع و باغات پسته مهدی آباد وارد می کنند.

2-      طرح اسارت، انتقال و تکثیر گورخر ایران که توسط اداره کل محیط زیست استان یزد با مسئولیت اینجانب اجرا شده بود.

3-      با توجه به اینکه هنوز از پروژه یوز خبری نبود مستندی هم راجع به یوز در منطقه دره انجیر تهیه کرد.

 مستند ساز بسیار فرد حساس و با وسواسی بود که با توجه به شهرتش حاضر به صحنه سازی و یا هرگونه آماده سازی از قبل نبود. تلاش می کرد تا آنچه را که واقعیت منطقه هست را به تصویر بکشد. در آن سال بیابان خشک و منابع آبی فقیر و جمعیت آهوان زیاد و برای تأمین غذا و آبشان به مزارع و باغات هجوم آورده بودند. عمده خسارات آهوان به مزارع پسته، بخصوص سرشاخه نهالهای تازه کاشته شده بود و همچنین زمینهای یونجه کاری شده بود.

آقای استریکر با کشاورزان منطقه مصاحبه کرد و آنها نیز به اتفاق از ازدیاد جمعیت آهوان و خسارات وارده شاکی بودند.

ضمناً ازین شکایت داشتند که محیط زیست هیچگونه ضرر و زیان ناشی از خسارات وارده را پرداخت نمی نماید. این مستند از 64 کانال تلویزیونی مهم کشورهای اروپایی، آمریکایی و آسیایی پخش شد و تنها قسمتی ازین مستند تحت عنوان برنامه " در جهان ما چه میگذرد " از یک کانال فارسی زبان نشان داده شد.

تصاویری را که نشان دهنده ازدیاد جمعیت آهو – خشکسالی – هجوم آهوان به مزارع و باغات کشاورزی و اعلام نارضایتی کشاورزان منطقه از خسارات وارده و جواب مأمور دولت که می بایست جوابگوی اعتراض آنان باشد را پخش نمود که مورد توجه بینندگان زیادی قرار گرفت.

خوشبختانه یکی از هموطنان علاقمند موفق به ضبط این تصاویر گردید و یک کپی از آن را برای من ارسال نمود. شما می توانید این تصاویر را مشاهده کنید و زحمات محیط بانان منطقه را که با حفاظت مطلوب توانسته بودند در بدترین شرایط اقلیمی آهوان را از بحران مرگ و میر و تلفات ناشی از کمبود آب و علوفه حفظ نمایند را ببیند و تأسف بخورید که در مدت کمتر از یک دهه جمعیت قابل توجه آهوان نابود گردیده و دشتهای مملو از آهوان اینک در در سکوت سنگین و خاموشی فرو رفته. آهوان خرامانی که به بیابان جلوه و زیبایی خاصی می بخشیدند و اینک برهوت بیابان از جور ستمگران و حرامیان قانون بی برکت و سرد و خاموش ایام تنهایی و  سکوت و دلهره را تجربه می کند.

نمی دانم آیا روزی خواهد آمد که شور حیات و دویدن آهوان خوش خرام را یک بار دیگر آیندگان ما نظاره گر باشند؟!

 

 

 در صورتیکه از فایر فکس استفاده میکنید برای دیدن فیلم از اینترنت اکسپلورر استفاده کنید.


Photo Sharing - Video Sharing - Photo Printing

نوشته شده در ۱۳٩٠/٢/٦ساعت ٢:٠٩ ‎ب.ظ توسط اکبر همدانیان نظرات () |


Design By : Night Skin